*Σκέψεις για την Μουσική

Εάν κανείς μπορούσε να συλλάβει το μέγεθος της δύναμης των ήχων στην ζωη μας,θα μπορουσε να καταλάβει το λόγο που η μουσική είναι και θα είναι η ύψιστη τέχνη και η σύλληψη της στα αρχικά στάδια του πολιτισμού,σηματοδοτείται από την αρχή της εσωτερικής ανάγκης του ανθρώπου όχι να μιμηθεί τόσο την φύση,κάτι που το έκανε καλύτερα,σε άλλο επίπεδο βέβαια,με την ζωγραφικη και άλλες τέχνες όπως η γλυπτικη, αλλά την ανάγκη επικοινωνίας με έναν τρόπο πολύ πιο βαθύ και μυσταγωγικό από την απλή καθ’ομιλουμένη γλώσσα.Μια επικοινωνία που πέραν τις ανθρώπινες σχέσεις συμπεριέλαβε και την επικοινωνία με το περιβάλλον και την φύση,την οποία και μιμήθηκε σαφέστατα στα πρώτα βήματα και όχι μόνο(βλ. 4 εποχές του Vivaldi,την συμφωνία Pastorale του Beethoven) αλλά και την μεγίστη όλων των επικοινωνιών:την επικοινωνία με τον Δημιουργό.Φανταστείτε έναν κόσμο χωρίς ήχους.Όταν μια απλή πρόταση την «ντύσουμε» με μουσική,ακόμα και σε απλή μορφή όπως με την χρήση των χρυσών μορίων της βυζαντινής μουσικής και χωρίς άλλη προσπάθεια αρχίσουμε μιλώντας να ανεβοκατεβαίνουμε μερικά μόρια,όπως έντιμα και καθαρά μας διδάσκουν οι τόνοι και τα πνεύματα τα οποία καταργηθήκαν * ή το πολύ μερικά ημιτόνια τότε αυτόματα η ξερή γλώσσα γίνεται μουσική που την αντιλαμβάνεται το σύμπαν ολόκληρο.

Η μουσική είναι η μοναδική κοινή γλώσσα μεταξύ όλων των έμβιων όντων.Αυτή είναι η μοναδικότητα της.Αυτή είναι η τρομερή δύναμη της και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αυτή η τέχνη είναι η ύψιστη όλων και στην αρχαιότητα οι Μουσες την τίμησαν δίνοντας της το όνομα τους.
Μελετώντας τους νόμους και τους κανόνες της αρμονίας της μουσικής αλλά και τις αντίστιξης,της φυγής και αργότερα της σύνθεσης και της ενορχήστρωσης συνειδητοποιεί κανείς πόσο πολύ απέχει η τέχνη των ήχων από όλα αυτά που σήμερα αποκαλούμε μουσική.Η ουσία,η ύλη, είναι βέβαια οι ίδιοι επτά βασικοί φθόγγοι της μουσικής και τα 12 ημιτόνια που περικλύονται αυτών, αλλά όλα τα υπόλοιπα τρέπουν την μουσική αλλά και την γενικότερη αντίληψη του σύγχρονου ακροατή ανθρώπου επι τα χείρω.Υπερβολικό;Για να δούμε.

Κάνοντας μια απλή-με μια ματιά- μορφολογική και όχι ιδιαιτέρως βαθυά φιλολογική ανάλυση ενός αληθινού μουσικού έργου,από τα απλούστερα των δημιουργημάτων μιάς άλλης εποχής θα καταλήξουμε σε πολλά «περίεργα» συμπεράσματα.-Λέγοντας περίεργα εννοουμε τα συμπεράσματα εκείνα που για τον σημερινό "φιλόμουσο" άνθρωπο οδηγούν στην αναφώνηση των φράσεων «έλα μωρε καημένε», «άλλες εποχές», «τι σχέσει έχουν αυτά με εμένα» «ναι αλλά αυτά δε είναι ανεβαστικά» «μας πήρε ο υπνός» κτλ κτλ κτλ.

-Έργο Κ 545,σονάτα στην Ντο Μείζονα μέρος πρώτο Allegro,W.A.Mozart*8 φθόγγοι και 12 ημιτόνιαΜετατροπίες,περάσματα,ποικίλματα, 2 θέματα σε πλήρη αντιδιαστολή το ένα με το άλλο έτσι ακριβώς όπως επέβαλλε η φόρμα σονάτα εκείνη την εποχή,επεξεργασία και ανάπτυξη των θεμάτων,ρυθμικές αλλαγές και παραλλαγές των θεμάτων κι όλα αυτά μέσα σε 3 σελίδες απλής,παιδικής αλλά όχι παιδαριώδους μουσικής.Πέραν του τεχνικού μέρους την μουσική πρέπει να την αντιληφθεί ο άνθρωπος σαν εικόνες,συναισθήματα,μυρωδιές και βιώματα.Η αρχή του έργου οδηγεί τον ακροατή σε κάποια πρώιμα παιδικά χρόνια,όταν ένας μικρός με μια μπάλα προχωρα στον δρόμο αμέριμνος και την χτυπά ρυθμικά και ξαφνικά η μπάλα γλυστραει σε μια κατηφόρα του δρόμου ή όταν ένα βρέφος γυρίζει στο πλάι και η μητέρα του το νανουρίζει χτυπώντας το στην πλάτη κι αυτό απότομα γυρίζει και την κοιτά και θέλει πάλι παιχνίδια και αγκαλιά ή, ή, ή..Το δεύτερο θέμα απ΄την άλλη σου δίνει την εντύπωση του περιβάλλοντος του μικρού με την μπαλα ή του βρέφους.Σαν ένα αεράκι να φυσάει τα φύλλα των δέντρων ή τις κουρτίνες του δωματίου.Οι μετατροπίες αρχικά στην δεσπόζουσα (από την Ντο μείζονα στην σολ μειζονα), μετά στην ομώνυμη ελάσσονα κλίμακα(σολ-),στην υποδεσπόζουσα και τέλος στην τονική,παρά το γεγονός πως αυτά επιτάσει η φόρμα σονάτα και δεν είναι εφεύρημα του Mozart βοηθάνε στην εξέλιξη των αισθημάτων και των εικόνων.Άλλως τε αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο καθιερώθηκε η φόρμα,η κάθε φόρμα.Ακολουθώντας κάποιο δρόμο,όχι απαραίτητα δογματικό (ο ρομαντισμος και ο Beethoven ανέτρεψαν τον δογματισμό στην τέχνη) κάνεις καλό στην τέχνη γιατί έτσι αποφεύγονται οι εκχυδαϊσμοί και οι ασυδοσίες.
Η απορία είναι απλή.Υπάρχει ένα μουσικό κομμάτι από αυτά με τα οποία μας παιδεύουν,από αυτά με τα οποία διακινούν χιλιάδες ευρώ, από αυτά που μας παιδάγωγουν εμάς και τα παιδιά μας,από όλα αυτά,το οποίο να έχει έστω και την μιση επεξεργασία και πνευματική αξία με το προαναφερθέν.Να απαντήσω;Κανένα..